“Zor iş, zamanında yapmamız gerekip de yapmadığımız kolay şeylerin birikmesiyle oluşur.” Henry Ford

Bir bina yapılırken,  bir yolculuğa çıkılırken, bir alışverişe  gidilirken plân yapılır ya da yapılması gerekir. Eğer plân yapılmazsa bina yıkılabilir, yolculukta hiç hesap edilmeyen aksilikler başa gelebilir, alışverişte beklenmedik sorunlar yaşanabilir. Cenap Şahabettin: “Başkası düştü mü ‘Çürük tahtaya basmasaydı.’ deriz. Kendimiz düşünce bastığımız tahtanın çürük olmasından şikayet ederiz.” diyor. Atılacak adımdan alınacak başarılı bir sonuç, iyi bir plânlamaya bağlıdır.

Gerek sınavlar gerekse başarılı bir okul yaşamı, hem sizin geleceğinizin hem de ülkemizin yarınlarının şekillenmesi açısından bir bina yapımından, bir yolculuğa hazırlanmaktan, bir alışverişten daha önemsiz değildir. Öyleyse belirlenen hedeflere ulaşmak için mutlaka bir çalışma plânına ihtiyaç vardır.

Okul eğitimi ve sınavlara hazırlık ciddi işlerdir. Okul eğitiminde ve sınavlara hazırlıkta başarıya ulaşmak, plânlı bir çalışmayla mümkündür. Plânlanmış bir çalışma, hedefe yönelik yapılacak işlerin etkili bir şekilde yürütülmesini sağlar. Plân; “nasıl”, “ne zaman” ve “nerede” , “hangi derse” çalışılacağına karar vermektir.

ÖN HAZIRLIK

Günlük, haftalık, aylık, dönemlik ve yıllık olmak üzere beş farklı türde hazırlanabilecek planların hepsinde bir ön hazırlık gerekir. Bu hazırlıkta planda bulunacak etkinliklerin belirlenmesi gerekir.

Bunun için,

• Hangi dersleri çalışacağınızı,
• Hangi saatlerde öğrenmenizin yüksek olduğunu,
• Hangi konulara çalışacağınızı,
• Hangi sosyal etkinliklere zaman ayıracağınızı,
• Kendinize ne kadar süre ayıracağınızı,
• Okuldaki yazılılarınızın ve sözlülerinizin ne zaman olacağını,
• Varsa ödev tarihlerinizi,

Kısacası ders, ders dışı ve kişisel etkinliklerden neleri gerçekleştireceğinizi, hangi sürelerle gerçekleştireceğinizi, hangilerinin sizin için öncelik oluşturduğunu belirlemeli ve bir yere not etmelisiniz.

Plânlama yapılırken de etkinlikleri plândaki uygun zamana yerleştirmelisiniz. Yapacağınız işler günlükse günlük plâna, haftalıksa haftalık plâna, aylıksa aylık plâna, dönemlikse dönemlik plâna, yıllıksa yıllık plâna yerleştirmelisiniz.

Örneğin dershaneye gidiyorsanız dershaneye birden fazla gün gideceğiniz için bunu haftalık plâna; yazılılarınız birçok haftaya dağıldığı için bunları aylık palana; gezi yapacaksanız bunun sayısı az olacağından yıllık plâna yerleştirmelisiniz.

PLÂN HAZIRLAMA

Plânlar günlük, haftalık ve aylık olmak üzere üç türde hazırlanabilir. Önce günlük plân yapılabilir. Bunlar birleşerek haftalık plânı, haftalık plânlar da birleşerek aylık plan oluşturabilir.

Ancak günlük plânlar öğrencilere göre değişir. Çünkü okula sabah, öğleden sonra ve tam gün olmak üzere üç farklı zaman diliminde devam eden öğrenciler vardır. Dolayısıyla ders dışındaki günlük boş vakitler her öğrenci için farklıdır. Ayrıca öğrencilerin çalışma biçimleri, ilgileri, öğrenme süreleri, sosyal çevreleri, birikimleri aynı değildir. Bu durumda, plânda bulunması gereken temel nitelikler göz önünde bulundurularak, her bir öğrenciye, öğrencinin yapısına ve durumuna uygun plânların yapılması gerekir.

Günlük ve haftalık plân hazırlamakta temel iki yöntem vardır. Bu iki plânın da hazırlanabilmesi için yapılması gereken ön hazırlıklar vardır:

Bu işlemleri yaptığınızı varsayarak iki yönteme göre de bir plânlama yapalım. Önce dokümanlar belirlenmelidir. Sonra dokümanların sıraya konmalıdır. daha sonra ise hangi süre içinde bitirileceği tespit edilmelidir.

BİRİNCİ YÖNTEME GÖRE PLÂN

Bu yöntem herkes için kullanılabilecek kolaylıktadır. Bu yöntemde günlük ne kadar ders çalışılacağı belirlenir. Belirlenen çalışma miktarı ise kişilerin uygun vakitlerine bırakılır. Temel iş, günlük ders çalışma süresini belirlemedir.

Örneğin, matematik günde 1 saat; fen bilgisi günde 1 saat; Türkçe günde 0,5 (yarım) saat; sosyal bilgiler günde 0,5 (yarım) saat; okul dersleri ise günde 1 saat olarak belirlenir.

Daha önce belirlenen dokümanlara, belirlenen süreler kadar günlük çalışılır. Bu plâna göre günde 4 saat sınavlara hazırlık, 1 saat de okul dersleri için çalışma süreniz vardır.

Sabah okula gidenler bu süreleri öğleden sonra ve akşam; öğleden sonra okula gidenler bu sürelerin birazını sabah, birazını akşam; tam gün okula gidenler ise bu süreleri sadece akşamları kullanabilirler.

Bu tablodaki dersler bölümünü her öğrencimiz kendine göre güncelleyebilir.

İKİNCİ YÖNTEME GÖRE PLÂN

Bu yöntemde gününüzü dakika dakika plânlarsınız. Plânladığınız bu aralıklara derslerinizi ve diğer etkinliklerinizi yerleştirirsiniz. (okul süreleri dahil). Burada dikkat edilecek nokta; okul dışındaki boş vakitlerin değerlendirilmesidir. Onun için öncelikle okula gidiş  geliş sürelerinizi belirleyip plâna öncelikle yerleştirmelisiniz. Daha sonra da kalan boşlukları ders ve ders dışı diğer etkinliklere ayırmalısınız. Tabii bu plân yapılırken televizyon izleme, dinlenme, yemek yeme, teneffüs, uyku vb. faaliyetlerin süreleri de belirlenmelidir.

Bu yöntemde  yapılacak ilk iş, çalışma sürelerini belirlemektir. Yani hangi dersin, hangi konusuna, ne zaman çalışılacağını saptamaktır. Bu yöntemde plânlar;  günlük, haftalık, aylık  ve yıllık olarak değişik şekillerde yapılabilir. Bir öğrenci en az bir adet günlük, bir  adet de haftalık plân yapmalıdır.  Bu tür bir plân yapılırken;

• Günlük çalışma süreleri derslere uygun bir şekilde ayrılmalıdır.
  
  
• Hangi dersin hangi saatte çalışılacağı kararlaştırılmalıdır.
  
  
• Öğrenilmesi zor olan dersler, zihnin algılama gücünün en yüksek olduğu saatlere yerleştirilmelidir.
  
  
• Öğrenilmesi kolay dersler, zihnin yorulduğu ve algılama gücünün zayıfladığı saatlere yerleştirilmelidir.
  
  
• Her öğrencinin algılama gücünün en yüksek olduğu saatler farklılık gösterebilir. Fakat genelde zihnin dinlenmiş durumda bulunduğu sabah saatleri etkili öğrenmenin en verimli olabileceği saatler olarak kabul edilmektedir.
  
  
• Plânlama yapılırken, plâna yerleştirilen  derslerin okul derslerindeki plâna uygun olması öğrenmeyi artırır. Örneğin Pazartesi günü okulda matematik dersi görülüyorsa evde uygulanan plânda da pazartesinin matematiğe ayrılması tercih edilen bir yöntem olmalıdır.
  
  
• Çalışma günleri plânlanırken her günün aynı saatlerine denk getirilmesi, öğrencinin o saatlerde çalışmaya motive olmasını sağlayacaktır. Bu, aynı zamanda dikkatin toplânmasını ve  zamanla öğrencinin o saatlerde çalışma isteğinin uyanmasını sağlayacaktır.
  
  
• Plânda yemeklerden sonraya ders çalışma konmamalıdır. En az yarım saat ara verecek şekilde plânlama yapılmalıdır; çünkü yemekten hemen sonra yapılacak bir çalışma verimli olmayacaktır.
  
  
• Plân hazırlanırken ders çalışma süreleri 40 – 45 dakika tutulmalı ve 10’ar dakikalık aralar verilmelidir. En etkili çalışma yöntemi, ara verilerek yapılanıdır. Ancak, dinlenme süresinin 10 dakikadan fazla olması, dikkatin dağılmasına ve çalışmaya karşı isteksizliğin artmasına neden olacağından bu süre aşılmamalıdır.
  
  
• Plânlama yapılırken, öğrenmede birbirine yakın dersleri peş peşe koymamak gerekir. Örneğin;  matematik ve fen bilgisi dersleri peş peşe gelmesi yerine; matematikle Türkçe’yi peş peşe getirecek bir plân tercih edilmelidir. Kısacası bir sayısal dersle bir sözel dersin peş peşe geldiği bir plân daha uygundur.
  
  
• Plân yazılı hâle getirilmeli ve sürekli görülüp motive olunan bir yere asılmalıdır ki plânlı çalışmayla ulaşılacak hedef her an akılda olsun.
  
• Bu programın tek olumsuz yönü, iradesi güçlü olmayanların ve hayatını dakika dakika plânlamayla yaşamaya alışmayanların sıkılması veya plânlama yapılırken dikkate alınmayan önemli işerin çıkmasıdır. Bu durumlar plânın aksamasına neden olacaktır.

PLÂN

Günlük çalışma plânı örneği Saatler Dersler Konular Yapılacak iş Yer Okuma Test 06-07           07-08           08-09           09-10           10-11           11-12           12-13           13-14           14-15           15-16           16-17           17-18           18-19           19-20           20-21           21-22           22-06 uyku... Haftalık çalışma plânı örneği Saatler Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Pazar 06-07               07-08               08-09               09-10               10-11               11-12               12-13               13-14               14-15               15-16               16-17               17-18               18-19               19-20               20-21               21-22               22-06 uyku...